معرفی بخش تحلیل صدا و آلتراسونیک و کاربردهای آن برای مراقبت وضعیت

منظور از آناليز Acoustic Emission در مباحث مانیتورینگ و عیب یابی تجهیزات، شنیدن و تحلیل امواج صوتی و فراصوتی منتشر شده توسط تجهیزات در حین کار است. البته در برخی دستگاه هایی که برای این کار در بازار موجود است، امکاناتی برای مطالعه منحنی روند تغییرات شدت صوت (عموماً بر حسب دسیبل) در بازه های زمانی پایش و یا حتی ذخیره و مطالعه شکل موج و طیف فرکانسی سیگنال صدا و فراصوت، تعبیه شده است.

با توجه به رنج فرکانسی تحلیل، آناليز Acoustic Emission در موضوع مراقبت وضعیت را به دو بخش آنالیز آلتراسونیک (فرکانسهای بالاتر از 20 کیلوهرتز)  و آنالیز صدا (فرکانسهای کمتر از 20 کیلو هرتز) تقسیم می کنیم که البته با توجه به عیوب مورد نظر و در برخی موارد، ریشه های مشترک دارند. این نامگذاری با توجه به حد بالای فرکانس صوتی قابل تشخیص توسط انسان یعنی 20 کیلوهرتز صورت پذیرفته است.

 

برای مشاهده مباحث مرتبط با تحلیل آکوستیک و صداسنجی در "انجمنهای تخصصی مهندسی نگهداری و تعمیرات بر اساس وضعیت" بر روی لینک زیر کلیک نمایید:

مباحث مرتبط با تحلیل آکوستیک و صداسنجی در CBMSchool Forums

 

برای آشنایی با دستگاه ها و ابزارهای صداسنجی و ارزیابی آلتراسونیک در "نمایشگاه پایش وضعیت و عیب یابی" بر روی لینکهای زیر کلیک نمایید:

معرفی ابزارهای صدا سنجی و ارزیابی آلتراسونیک

 

آنالیز آلتراسونیک و کاربردهای آن در مراقبت وضعیت

طیف امواج صوتی با فرکانس بالاتر از 20 کیلوهرتز که حد انتهایی شنوایی انسان است ، ” امواج آلتراسونیک“ نامیده می شود.

برخی از اشکالات و عیوب، منجر به ایجاد امواج آلتراسونیک و پخش آنها می شوند. با در نظر گرفتن محیط واسط، به طور کلی دو نوع موج آلتراسونیک داریم:

 

Structure borne

Air Borne

 

که هر دو نوع آن به کمک دستگاه دتکتور آلتراسونيک و انواع سنسورهای موجود، تشخیص داده شده و با تحلیل ویژگیهای آنها، نوع عیب قابل شناسایی است. همچنین با توجه به شدت امواج، محل عیب با دقت قابل ملاحظه ای تعیین می گردد. زيرا به علت وجود دمپينگ (میرایی)، با دور شدن از منبع اصلی، امواج آلتراسونيک به سرعت میرا می شوند.

 

برخی از عیوبی که از طریق تحلیل امواج آلتراسونیک قابل شناسایی هستند، عبارتند از:

 

خرابی بیرینگهای غلتشی، برخورد،(Rubbing) 

خرابی چرخ دنده ها  و . . .

در تجهیزات دوار

انواع نشتی های جریان (آرک، کورونا، ترکینگ)

در تجهیزات الکتریکی

نشتی داخلی ولوها (پسینگ)، خرابی تله های بخار،  نشتی از خطوط و مخازن هوای فشرده، نشتی از مخازن تحت فشار و یا به مخازن تحت خلأ، .  .  .

در تجهیزات فرآیندی

 

برای دریافت فایلهای صوتی نمونه (case study) مربوط به عیوب مختلف در انواع تجهیزات،  می توانید به صفحه دانلودها مراجعه نمایید.

دستگاه ها و دتکتورهای آلتراسونیک

شایان ذکر است برای دتکت کردن و یا به عبارت دیگر دریافت امواج آلتراسونیک از منبع ایجاد، نیاز به استفاده از انواع دتکتورهای موجود به همراه دستگاه آنالایزر مربوطه است. دستگاه آنالایزر آلتراسونیک عملیات دریافت سیگنال و تبدیل فرکانسی آن به حیطه شنوایی انسان را انجام می دهد. لذا می توان امواج تبدیل یافته را به کمک گوشی (head phone) شنید و تفسیر امواج دریافتی نیز توسط اپراتور دستگاه صورت می پذیرد.

در زیر تصاویری از دستگاه آلتراسونیک (سری SDT 170ساخت شرکت SDT) در حین انجام ارزیابی را مشاهده می کنید. از این نوع دستگاه ها می توان برای اجرای برنامه مراقبت وضعیت بر مبنای تحلیل آلتراسونیک استفاده نمود.

تصویر اول، یافتن محلهای نشتی هوای فشرده:

یافتن محلهای نشتی هوای فشرده

 

تصویر دوم، بررسی وضعیت بیرینگهای یک موتور الکتریکی:

بررسی وضعیت بیرینگهای یک موتور الکتریکی به روش ارزیابی آلتراسونیک

آنالیز صدا و کاربرد آن برای مراقبت وضعیت

علاوه بر امواج آلتراسونیک، امواج صوتی نیز از تجهیزات در حال کار در محیط منتشر می شود.

طیف فرکانسی صدا با کمک یک میکروفون و دستگاه آنالایزر قابل مشاهده است که از جهات بسیاری شبیه طیف ارتعاشات خواهد بود، زیرا با مکانیزم مشابهی ایجاد می شوند.

البته بهترین ابزار برای عیب یابی از طریق صدا، قدرت شنوایی انسان است. زیرا گوش انسان قادر به تشخیص الگوهای پیچیده صوت و تفکیک آنها از یکدیگر و نیز ربط دادن آن به انواع خرابی است. در حالیکه برای انجام این کار از طریق آنالایزرها با مشکلات زیادی روبرو خواهی بود. برای شنیدن بهتر، می توان از گوشیهای چک صدا (استتسکوپ) استفاده کرد که یک نمونه از آن را در شکل زیر می بینید.

 

 

 

جستجو در سایت

ورود به سایت

حامیان سایت

Mobius Institute

انجمنهای تخصصى ‍CBM

انجمنهای تخصصى "مهندسى نگهداری و تعمیرات بر اساس وضعيت" مکانی ایده آل برای بحث و تبادل نظر و گفتگو در زمینه پایش وضعیت و موضوعات مرتبط با آن است. براى ورود به انجمن و ثبت نام در آن، بر روى لينك زير كليك نماييد:

اخبار

ششمین کنفرانس بین المللی آکوستیک و ارتعاشات - دانشگاه صنعتی خواجه نصیر طوسی - آذر 1395

دوره‌های آموزشی

سمینارها و کنفرانسها

لینکها

آمار کلی بازدید کنندگان