اسپکتروسکوپی یا آنالیز عنصریElemental Analysis) )، تستی است که به روشهای مختلف و به کمک دستگاه های پیشرفته صورت گرفته و از طریق آن، کلیه عناصر موجود در روغن شناسایی شده و مقدار آنها بر حسب ppm به دست می آید.
سه گروه از عناصر مختلف که بدین طریق شناسایی می شوند عبارتند از:
· ذرات فرسایشی (Fe, Al, Cd, Cr, Cu, Ni,. . . )
· مواد افزودنی یا ادیتیوها (Ba, Ca, Mg, P, Zn, . . .)
· آلودگی های موجود در روغن (Si, Pb, K, . . .)
توضیح اینکه ذرات فرسایشی بر اثر وجود سایش و عیوب مشابه در داخل اجزاء ماشین بوجود می آیند. یکی از آیتمهای مهم در خصوص تشخیص عیوب داخلی دانستن متالوژی (ترکیب) مواد بکار رفته در ساخت قطعات از یک طرف و نیز دانستن جنس ذرات موجود در داخل روغن از طرف دیگر است. لذا تشخیص جنس ذرات فرسایشی موجود در داخل روانکار از طریق آنالیز عنصری اهمیت زیادی پیدا می کند.
مواد افزودنی داخل روانکار (روغن) بعضاً بواسطه واکنش دادن با سایر مواد که ممکن است جزء عملکرد عادی ماده افزودنی به حساب آمده (مانند مواد افزودنی ضد سایش) و یا بواسطه وجود عیب رخ داده باشد، از بین می روند. لذا در صورتی که جنس این مواد افزودنی را بدانیم، با آنالیز عنصری می توان مقدار موجود از آنها در داخل روغن را ترند کرد.
تشخیص جنس آلودگی هایی که از بیرون به داخل روانکار و سیستم روانکاری نفوذ کرده اند از اهمیت شایانی برای شناسایی ریشه عیب برخوردار است. یکی از مهمترین این آلودگی ها، سیلیس است که منشاء آن گرد و غبار بوده و با ورود به داخل روغن و ترکیب با آن، ماده ساینده ای تشکیل می شود که روند فرسایش را به طرز چشمگیری تسریع می کند. به کمک آنالیز عنصری می توان مقدار سیلیس و سایر آلودگی های موجود در داخل روانکار را ترند نمود.